Rijpe katoenbollen
Rijpe katoenbollen

Katoen wordt gemaakt van het zaadpluis van de katoenplant. De vezels worden gesponnen tot draden, waarvan de stoffen worden geweven. Katoen is zacht, goed vochtopnemend en duurzaam.

Linnenbinding
Linnenbinding

Linnen wordt gemaakt uit vezels van de vlasplant. Ook linnen heeft een groot vochtopnemend vermogen. Linnen voelt net wat koeler aan dan katoen en is iets sterker. Wat veel mensen een nadelige eigenschap vinden van linnen: het kreukt. Een menging met synthetische vezels zorgt voor iets minder snelle kreuk.

Katoen en linnen kunnen ongeveer 20 % van hun droge gewicht aan vocht opnemen zonder nat aan te voelen. Het vocht wordt namelijk ook weer makkelijk afgegeven aan de lucht, zodat de kleding fris en droog blijft aanvoelen. Dat maakt de stoffen ideaal bij hoge temperaturen.

Zoveel soorten
Linnen en katoen zijn te krijgen in veel diktes en soorten weefsels. Als de draden in de stof elkaar recht kruisen heet dat een platbinding. Zijn er schuine lijnen in de stof zichtbaar dan is het een keperbinding. Een heel dunne, fijne linnen of katoen heet batist. Meestal zijn linnen en katoen makkelijk om mee te werken. Grove linnen kan soms snel kerven (uittrekken) op de naden. Maak hier daarom kledingstukken van die niet strak of te passend om het lijf zitten. Of voorkom het door de naden van grove stof op de goede kant door te stikken.

Quilt
Quilt

Wassen en strijken
Katoen en linnen zijn bestand tegen zware wasbehandelingen. Dat komt doordat beide stoffen goed tegen hitte kunnen. Daardoor zijn ze ook goed (heet) te strijken. Maar zowel voor katoen als linnen geldt: de was- en strijktemperatuur is wel afhankelijk van de fijnheid van de kleurvastheid van de stof. Was wit linnen en katoen op 60 graden en gekleurd linnen en katoen op 40 graden in de machine. Wees vooral met linnen voorzichtig met centrifugeren. Hang de linnen kleding halfnat op, dat strijkt makkelijker. Of bevochtig de stof voor het strijken.
Tip: Linnen en katoen kunnen krimpen. Vraag het even na in de stoffenzaak of was de stof een keer voordat je hem verwerkt.

Eigenschappen

Verbranding Kreukherstellend Vochtopname Warmte-isolerend Hittebestendig
Snel Weinig Snel en veel Weinig Goed
Loogbestendig Zuurbestendig Chloorbestendig Sterkte droog Sterkte nat
Goed Slecht Goed Zeer goed Meer dan droog
Slijtweerstand Schimmel Lichtbestendig Glans Soort gewicht
Zeer goed Wordt aangetast Goed Weinig/geen Zware vezel (1,54)
Weefgetouw
Weefgetouw

Geschiedenis
Onderzoekers beweren dat de Egyptenaren 12.000 jaar voor Christus al katoen hadden. Linnen werd al in het Stenen Tijdperk verwerkt tot kleding. In de Middeleeuwen was linnen samen met wol dé kledingstof. Tegen het einde van de 18e eeuw kwam er steeds meer katoen naar ons land en verdrongen katoenen weefsels linnen van de eerste plaats. Nog steeds gebruiken we de naam linnengoed als verzamelnaam voor huishoudelijk textiel dat nu net zo goed van katoen gemaakt kan zijn. Momenteel bestaat in Nederland maar liefst 70% van het totale wasgoed uit katoen (dat is inclusief katoen in mengweefsels met synthetische garens).

Biologische katoen & linnen
Om katoen te laten groeien is erg veel water nodig en worden veel pesticiden gebruikt die schadelijk zijn voor mens en milieu. Zelfs 20% van het wereldwijde gebruik van pesticiden komt voor rekening van de katoenteelt. Er is steeds meer aandacht voor verantwoord geteelde ver verwerkte katoen (biologisch katoen). De teelt van vlas is milieuvriendelijker: er zijn minder bestrijdingsmiddelen en kunstmest nodig. Wanneer bij de bewerking van de grondstof vlas tot linnen ook rekening wordt gehouden met het milieu is er sprake van biologisch linnen.

Stoffenoverzicht
Badstof, katoenen weefsel. Aan één of beide kanten voorzien van lussen, door deze vorm van weving neemt badstof snel vocht op.
Brabants bont, katoenen stof in platbinding met ruitjes van ongeveer 1 cm, ontstaan door het gebruik van witte en gekleurde garens voor zowel de ketting als inslag.
Denim/jeansstof dicht, stevig katoenen weefsel in keperbinding, hierdoor ontstaan diagonaalribbels. De ketting is gekleurd en de inslag is ongekleurd.
Flanel, katoenen weefsel in keper of platbinding, aan één of aan beide kanten geruwd.
Geruwde katoen met kleine scherpe haakjes worden vezeleindjes gedeeltelijk uit de stof omhoog getrokken, waardoor een zacht vezeldek ontstaat.
Graslinnen/lakenkatoen, gebleekte stevige (gepapte) katoenen stof in platbinding. Wordt gebruikt voor lakens en slopen. De naam graslinnen mag niet meer worden gebruikt, omdat er geen linnen in de stof verwerkt is
Halflinnen weefsel vervaardigd van minstens 40% linnen en katoen.
Keper katoen, een katoenen weefsel in keperbinding.
Molton, zacht dik weefsel van katoen, in linnen- of keperbinding, geruwd.
Madras, gestreepte of geruite in platbinding geweven katoenen stof van onregelmatig gesponnen garens, in sombere kleuren.
Organdi, katoenen batist in platbinding geweven, dat door perkamenteren (zuur-behandeling) doorschijnend en stijf is gemaakt. Lijkt op glasbatist, meestal bedrukt of met ingeperst patroontje.

Peau de pêche, stevige katoenen stof, geweven in keper- of satijnbinding met een inslag van losgedraaide garens. Aan één kant wordt de stof geruwd zo ontstaat een fluweelachtig oppervlak.
Poplin/popeline, stof uit gelijkmatige, fijne en stevige katoenen garens in platbinding geweven, waarbij de kettinggarens veel dichter op elkaar zitten dan de inslaggarens. Hierdoor ontstaan de kenmerkende dwars- ribbels. Het inslaggaren is vaak ook dikker dan het kettinggaren.
Quiltstof, zuiver katoenen dicht geweven stof in platbinding. Kwaliteitsstof, die goed te wassen en te strijken is.
Twill, een matig vaste, katoenen keperstof. Veel gebruikt voor werkjassen.
Velours, katoenen poolweefsel met glad oppervlak en met korte loodrecht op het weefsel staande, ingeweven poolgarens. Velours is zwaarder dan fluweel en wordt gebruikt voor gordijnen en meubelbekleding.
Vichyruitje, katoenen stof in platbinding met kleine ruitjes, ontstaan door het gebruik van witte en gekleurde garens voor zowel de ketting als inslag.
Wafelstof, katoenen stof geweven in wafelbinding.
Zeildoek, zwaar katoenen of linnen weefsel in platbinding, waarbij grof getwijnd garen wordt verwerkt in ketting en inslag.