Strengen wol
Strengen wol

Wollen (mantel)stof is gemaakt van wol. Wol is een natuurlijke dierlijke vezel, afkomstig van schapen. Het heeft een ingebouwd ‘climat control-systeem’. Simpel gezegd: wol houdt je warm in de winter en koel in de zomer. Door de schubbenstructuur en de natuurlijke kroezing kan zich veel stilstaande lucht tussen de vezels bevinden en dat isoleert. Daarbij kan wol veel vocht opnemen, voordat het nat aanvoelt. Het is daarom een goed draagbaar materiaal als je veel zweet of als je in de regen loopt.

Bekende wollen (mantel)stoffen:
Flausch: een lossen volumineuze wollen stof, soepel ook en net een beetje vervilt. De stof is harig (denk aan een deken).
Mantelvelours: minder harig, een gladde wollen stof met een egaal en zacht viltachtig laagje.
Wollen flannel: een fijnere wollen stof, dunner en soepeler dan mantelvelours, met een kort donsachtig laagje. Geschikt voor bijvoorbeeld een (colbert)jasje.
Tweed: is een grove, wollen stof uit Groot-Brittannië. Deze stof ontleent zijn naam aan de streek waar het voor het eerst werd geproduceerd, namelijk langs de rivier de Tweed. Een andere verklaring is dat het woord afkomstig is van het Schotse tweel, dat keper betekent. Deze binding wordt meestal voor tweed gebruikt. Een sterke, vrij ruig uitziende wollen stof, dichter en stugger dan een flausch. Minder zacht, eerder een beetje borstelig.

Structuur van tweed
Structuur van tweed

Wel doen:
Zelf een wollen jas maken. Als je een blazer kunt naaien, kun je ook een jas maken. Maak hem eerst van een coupon of restant stof, want vaak is een mooie mantelstof een behoorlijke investering.
Niet doen:
Patroondelen tegen elkaar inleggen, omdat je stof wilt besparen. Vaak heeft de stof een vleug, waardoor het nodig is alle patroondelen in dezelfde richting te knippen.

Wassen
Door de structuur kan wol vervilten. Dat houdt in dat de schubben vast in elkaar grijpen. Dat maakt de stof steviger en dichter. Dit is soms gewenst (zoals voor wolvilt of voor mantelstoffen die deels gevilt worden), maar soms ook helemaal niet. Vervilten ontstaat door wrijving, vocht en warmte, wat bijvoorbeeld het geval is bij verkeerd (te heet of te ruw) wassen, Was de stof dus voorzichtig op de hand of laat het kledingstuk stomen. Niet wringen of boenen, want dan vervilt de stof. Liggend laten drogen.
Strijken
Pers de naden van wollen mantelstof voorzichtig en onder een vochtige doek. Anders pers je ze door en zijn ze zichtbaar aan de goede kant. Al gebeurd? Houd de bout met stoom boven de doorgeperste naden. Vaak helpt de stoom alleen al om de haartjes van de stof weer op te laten komen.

Wol is het afgeschoren haar van schapen. Wol voelt warm aan en is een goede warmte-isolator. Wol is vochtabsorberend zonder dat het vochtig aanvoelt en elastisch. Wol is zonder veredelingsbehandeling niet goed machine wasbaar omdat ze makkelijk vervilt en krimpt. Naast wol van schapen zijn er nog andere haarsoorten die als grondstof voor stof kunnen worden gebruikt, namelijk die van de kameel, geit, konijn, haas, paard en van de koe.

Eigenschappen:

Verbranding Kreukherstellend Vochtopname Warmte-isolerend Hittebestendig
Langzaam Zeer goed Langzaam en veel Groot Voorzichtig strijken
Loogbestendig Zuurbestendig Chloorbestendig Sterkte droog Sterkte nat
Slecht Goed Slecht Niet groot Minder dan droog
Slijtweerstand Lichtbestednig Schimmel Glans Soort gewicht
Goed Wordt aangetast Zelden aangetast Weinig Middel

Wol kan slecht tegen mot

Kasjmiergeiten
Kasjmiergeiten

Stoffenoverzicht
Angora, zachte harige stof. Gemaakt van haar van het angorakonijn, in combinatie met andere garens. Angorawol is licht van gewicht, maar niet sterk.
Duffel, zwaar wollen weefsel, gevold en geruwd aan beide zijden.
Flannel, wollen geweven stof, licht gevold en soms licht geruwd met een kort viltdek.
Harristweed, op het eiland Harris met de hand geweven dikke, stevige wollen stof. De stof wordt niet geruwd en niet geschoren.
Kasjmier, een zachte wollen stof, geweven in keperbinding met haar van de kasjmiergeit. Deze dure haarsoort is glanzend, zeer fijn en zacht, licht van gewicht en erg elastisch en wordt gebruikt voor kostbare sjaals en fijne damesbovenkleding.
Vilt/wolvil/vervilte stof, is een ongeweven, sterke en dichte stof, dat ontstaan door het vervilten van wolvezels en dierenharen. Dat is een mechanische en chemische behandeling onder gelijktijdige invloed van warmte, watervocht, wrijving en druk. Tijdens deze behandeling kan dit materiaal makkelijk in vorm gebracht worden, bijvoorbeeld voor een hoed. Vilt rafelt niet en is daarom uiterst geschikt om mee te knutselen. Zie hier onder vilten knuffelbeestjes.
Whipcord, wollen weefsel met steile, sterk opvallende diagonale keperlijnen, steiler dan bij gabardine. Het weefsel is ook zwaarder, ook wel van katoen of wolmenging.
Krijtstreep, klassieke wollen stof (of wolmenging) met fijne lichtgekleurde lengtestrepen op een donkergekleurde ondergrond.
Laken, wollen geweven stof, gevold en geruwd met een in één richting gestreken, kort geschoren haardek.
Loden, licht gevolde wollen stof of wolmengingen, met een in één richting geruwd vezeldek. Loden stoffen worden geïmpregneerd en zijn redelijk bestand tegen regen.
Serge, dicht geweven stof van wollen kamgaren geweven in gelijkzijdige keperbinding.

Haarsoorten
Het verschil tussen wol van het schaap en de haarsoorten zijn dat ze minder geschubd en gekroesd zijn. De meeste eigenschappen van wol komen wel overeen met de eigenschappen van de haar­soorten. De grondstof is namelijk eiwit.

Angora konijn
Angora konijn

Alpaca, is afkomstig van een tamme lamasoort uit Peru. De vezel is glanzend en bruin tot zwart van kleur. Alpaca wordt gebruikt voor dure, fijne stoffen.
Angora, is afkomstig van het angorakonijn. De witte vezels zijn licht en hebben een zijdeachtige glans. Angora is een tamelijk zwakke vezel en wordt hoofdzakelijk gebruikt als bijmenging bij wol voor zachte gebreide artikelen, die zacht en glanzend moeten zijn.
Cashgora, is een mohairachtige wol verkregen door kruising van verschillende Nieuw-Zeelandse geiten. Deze stof is stevig, zacht en licht in gewicht.
Hazenhaar, wordt in de wolindustrie vaak als effectgaren toegepast, bv. in mantel-stoffen. Verder wordt hazenhaar gebruikt voor tapijten en voor de vervaardiging van hoedenvilt.
Kasjmier, is afkomstig van de kasjmiergeit. Een fijne en zachte haarsoort, die zeer licht in ge­wicht en erg duur is. Kasjmier wordt hoofdzakelijk gebruikt voor zeer kostbare sjaals. Daarnaast wordt kasjmier ook wel vermengd met zeer fijne wol waar­van men (kam) garens spint voor de vervaardiging van damesstoffen.
Merino is een bekende soort afkomstig van het Merinoschaap. Lamswol is de wol die je krijgt van lammeren die voor het eerst geschoren worden. Vaak wordt gemengd met synthetische vezels om de stof beter wasbaar en/of goedkoper te maken.
Mohair is gemaakt van het haar van de angorageit, angorawol is van de angorakonijn. De stoffen zijn zacht, sterk glan­zend, weinig gekroesd en zeer veerkrachtig. De fijn­ste mohair, afkomstig van de jonge dieren, wordt gebruikt voor kleding. De grovere, afkomstig van de oudere dieren, wordt gebruikt voor meubelbekledingstoffen. Door de gladde structuur van de mohair­vezel is deze zeer geschikt voor de vervaardiging van gladde kamgarens en voor stoffen die niet mogen ver­vilten. Vooral bij grovere mohair komen veel kemps voor.
Kameelhaar, is afkomstig van de kameel of van de dromedaris. De vezel heeft een goudbruine kleur en is bijzonder licht in gewicht. Kameelhaar wordt gebruikt voor jassen en mantels en om de prijs iets te drukken, vaak vermengd met fijne wolsoorten.
Koehaar, wordt hoofdzakelijk gebruikt voor de maken van tapijten.
Paardenhaar, van de manen en de staart van het paard zijn stug en zeer veerkrachtig en bijzonder geschikt als inslagdraad bij het weven va stoffen. Paardenhaar weefsels dienen als veer­krachtige tussenvoering voor het binnenwerk van jassen en colberts. Een nadeel is dat de stijve, gladde haren op den duur door de stof naar buiten ko­men. Om dit te voorkomen worden paardenharen omtwijnt met een katoenen draad.
Vicuna, is afkomstig van een in het wild levende lamasoort. De haren zijn nog zachter, glanzender en fijner dan van alpaca. Vicuna is erg duur.

Schapen
Schapen
Vicuna
Vicuna